De les live streamen

Nog niet iedereen is voluit aan het puzzelen op de mogelijkheden om het onderwijs vanaf september in een voortdurende 1,5 meter maatschappij vorm te geven. Ik heb in de afgelopen weken al wel een paar keer de vraag gehad of het een goed idee is om de lessen te gaan ‘live-streamen’, en wat daar technisch voor nodig is. De oplossing lijkt niet heel gek, als je als docent maar een stuk of 8/10 studenten in je lokaal mag hebben, waar laat je dan de andere 15 studenten? Hoe makkelijk lijkt het niet om het ‘gewoon’ te combineren, dus 12 studenten blijven thuis en 8 zitten in het lokaal, de docent geeft les, je zet er twee camera’s op en versterkt eventueel de audio met een reversmicrofoon. Kortom, je doet eigenlijk wat je altijd deed maar een deel van je klas zit thuis. Wilfred Rubens schreef ook een mooie blog over de organiseerbaarheid van dit ‘om-en-om-model’.

Net als toen we plots noodgedwongen de omslag maakten naar online synchroon lesgeven, is het volgens mij echt onverstandig om voor een nieuwe situatie te grijpen naar het ‘ombouwen van een oude oplossing’. Onderwijs verzorgen op afstand is een andere dynamiek, vergt nieuwe didactiek, specifieke techniek en roept dus om een stevige herijking als we willen dat de kwaliteit van het onderwijs niet achteruit holt.

(hoe-) Werkt dit? – Zo probeer ik mij voor te stellen hoe dit zou werken voor de drie belangrijkste partijen; de docent, de thuiszittende studenten en de aanwezige studenten. De docent kan eindelijk weer zijn studenten  in het echt zien, bijpraten, hen waarderen, motiveren, plezier hebben. Dat moet geweldig zijn, zeker de eerste dagen! Maar wat als je weet dat er nog 15 anderen thuis zitten en op een scherm meekijken? Hoe zorg je ervoor dat je iedereen aan kunt kijken en mee kunt laten doen? Hoe zie je wie er wel of niet bij is? Hoe ga je allebei deze doelgroepen tegelijkertijd bedienen? De studenten die thuis zitten, zien wel de docent en andere studenten maar hoe lang blijf je daarnaar kijken en luisteren? En voel je je niet ook wat buitengesloten? Volgens mij kun je als docent niet in je eentje kwalitatief goed online onderwijs verzorgen terwijl je ook live een groep bedient, uitzonderlijke talenten daargelaten.

Wat dan wel? – Er is natuurlijk geen standaard oplossing voor het mbo in de 1,5 meter maatschappij, elke beroepsgroep kent zijn eigen dynamiek. Zijn er stageplaatsen op dit moment? Gaat het om eerstejaars of derdejaars? Hoe digitaal vaardig zijn docenten en studenten? Hoe zou ik hier zelf mee om gaan, op microniveau, en kunnen we dat doorvertalen naar collegeniveau of instelling?

Online les verzorgen werkt niet zonder fundament – Ik denk dat ik zou beginnen met ervoor zorgen dat ik een hele goede, heldere (les-) module zou bouwen in een digitale leeromgeving. Zoveel mogelijk (liefst alle) leeractiviteiten zou ik online beschikbaar maken zodat studenten in principe de module volledig zelfstandig zouden kunnen doorlopen. Ik zou ervoor zorgen dat ik op afstand goed kan monitoren welke activiteiten mijn studenten uitvoeren, welke quizzjes zij invullen en hoe zij het doen in formatieve tussentijdse toetsvormen, of hun opdrachten, of in groepsprojecten. Alleen dan kan ik hen goed ondersteunen, feedback geven en eventueel bijsturen.

Indelen op basis van instructiebehoefte – Ik zou mijn collega’s vragen om dit voor hun vakgebieden en leerdoelen ook te doen. Vervolgens zou ik mijn studenten letterlijk onder de loep nemen. Welke studenten hebben veel begeleiding, aansporing, instructie en fysiek contact nodig om aan de slag te kunnen (-blijven)? Voor welke groep geldt dat wat minder, en welke groep kan en wil eigenlijk prima zelfstandig van huis uit verder of kan om wat voor reden ook niet naar school komen? En ik zou met mijn collega’s samen per week een programma opstellen (wat moet er allemaal gebeuren?) met een afvinklijst/planning.

Rooster en planning – Als we dat rond hebben kunnen we een ‘rooster’ opstellen. Groep 1 komt bijv. 4 dagen per week van 11 tot 15 uur naar school. Elke collega kan hen begeleiden als alle leeractiviteiten helder geformuleerd en ingepland zijn. Groep 2 komt elke week een dag naar school, groep 3 helemaal niet of eens per twee weken. Elke ochtend om 9.30 uur en elke middag om 15.30 uur heb ik de thuisstudenten in de online klas, zeker niet alleen om hen ‘aan het werk’ te houden maar ook voor de gezelligheid, plezier en waardering.

Door deze combinatie van fysieke, online synchrone EN asynchrone activiteiten, monitoring en doelgerichtheid zou ik hopen om alle studenten ‘erbij’ te kunnen houden. De kracht zit hem volgens mij in de gedifferentieerde aanpak waarin de studenten zelf een stem hebben, peers hebben en invloed kunnen uitoefenen op een bij hen passend arrangement. Voor de nieuwe eerstejaars zou gekozen kunnen worden voor een opstartproject van 1 periode waarin we hen ook meteen kunnen inschalen voor periode 2.

Nou ben ik wel benieuwd, mis ik iets? Zou dit (voor bepaalde doelgroepen-) zo kunnen werken? Ik hoor je graag op LinkedIn!